Onstwedde

Onstwedde is een dorp in de gemeente Stadskanaal in de streek Westerwolde van de provincie   Groningen Het heeft ongeveer 3000 inwoners  

Onstwedde is een oud esdorp; het wordt voor het eerst vermeld in het jaar  875 in documenten van het klooster  Werden aan de Ruhr als Uneswido. De uitgang wido in deze naam, die later verbasterd is tot wedde, betekent bos. Het is in feite hetzelfde woord als wolde in Westerwolde. Het eerste deel Une hangt mogelijk samen met een persoonsnaam.

Het dorp ligt aan de Mussel-Aa, even voorbij de samenvloeing met het Pagediep. Onstwedde heeft een dubbele  brink, De eerste brink ligt aan de zuidkant van het dorp, niet ver van de Nederlands Hervormde kerk, vlakbij de kruising Hardingstraat met de Dorpstraat, en draagt ook de naam Brink. Het gedeelte van het dorp bij deze brink droeg vroeger de naam Loug. De tweede brink ligt bij de kruising van de Dorpsstraat met de Jabbingelaan. Dit gedeelte van het dorp werd het Wold genoemd. 

Bij het dorp liggen een tweetal relatieve hoogten van rond de tien meter boven NAP: de Onstwedder Holte en de es bij Veenhuizen. Deze heuvels zijn  morenes uit het Saalien, de op een na laatste ijstijd. Aan de noordkant van het dorp ligt op een flank van de Onstwedder Holte het dr. Hommesbos, een natuurterrein natuurterrein van het Groninger Landschap

De oostkant wordt het oude hoevenlandschap door   Staatsbosbeheer gereconstrueerd. Het gebied wordt gekenmerkt door , rivierduinen kleine bossen en houtzomen, essen en laag gelegen gronden langs de beken Mussel A en Ruiten Aa en hun voormalige lopen. Er zijn een paar campings en er zijn twee musea: het Slaait'nhoes De boerderij  stamt uit de achttiende eeuw en is een van de weinige voorbeelden van het Saksische hallehuistype. Het type is ontstaan uit het 'lös hoes' (hierbij vormen woning en schuur een grote ongescheiden ruimte).  Hier bevonden zich de mens met zijn dieren. De warmte van de dieren zorgde voor de warmte in de woning. De boerderij heeft nog het oude eikenhouten spantwerk met twee stijlen in de voorgevel. Verder bevinden zich er nog lemen wanden, die werden gemaakt van leem en koeienmest. Men smeerde het op een vlechtwerk van balkjes en twijgjes. Het vlechtwerk was geplaatst tussen de eikenhouten balken die weer rusten op veldkeien.  In dit type werd het koren op zogenaamde slaaiten ("naast elkaar gelegde palen") boven de deel opgeborgen.  De boerderij is zo goed mogelijk in de oude staat hersteld. In de boerderij vindt u een interessante verzameling oud gereedschap, meubels enz. Ook kan u worden getoond hoe vroeger wol werd gesponnen. De oude waterput op het erf is nog steeds in gebruik

 en het Radio- en speelgoedmuseum. Rond het dorp zijn vele fietspaden en er zijn fietsroutes: de Stroomdalroute en de Vestingroute.